De eerste handvuurwapens die op het slagveld verschenen waren handkanonnen, ook wel donderbus genoemd, en veldslangen. Dit was niet meer dan een klein kanon, met een korte loop, die aan het uiteinde van een stok bevestigd was. Uit de donderbus ontstond de haakbus met een langere loop, een primitieve kolf, een kruitpan en een mechanisme om de lont in de pan te drukken. Voor militair gebruik werd de haakbus in de 16e eeuw vervangen door de caliver, een haakbus met een standaard-kaliber.

Kogelgeweren

Hagelgeweren